Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii

13 maja 2026, 08:34

Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.



Bliskość autostrady uszkadza mózg

15 kwietnia 2011, 10:55

Uczeni z University of Southern California odkryli, że zanieczyszczenia związane z transportem samochodowym uszkadzają mózgi myszy. Toksyna uszkadzająca mózg nie pochodzi z rur wydechowych samochodów, ale jest mieszaniną spalin, zwietrzałych elementów samochodów i nawierzchni drogi.


1. udana próba ekstrakcji starożytnego DNA z mumii z południowej Afryki

22 marca 2016, 12:43

Międzynarodowy zespół naukowców przeprowadził pierwszą udaną próbę ekstrakcji starożytnego DNA (ang. ancient DNA, aDNA) z mumii z południowej Afryki. Badacze poddali ją także badaniu tomografem komputerowym.


Uczeni bliżej określenia daty wielkiej erupcji wulkanicznej. Zależy od niej chronologia Egiptu

5 maja 2022, 08:10

Profesor Charlotte Pearson z University of Arizona jest coraz bliżej rozwiązania zagadki, z którą zmaga się od 25 lat – odkrycia daty erupcji wulkanu Thera. To jedna z największych erupcji wulkanicznych w historii ludzkości. Określenie jej rocznej daty jest niezwykle istotne dla rozumienia przeszłości, gdyż wydarzenie to jest ważnym punktem odniesienia dla chronologii epoki brązu. Pozwoli na precyzyjne datowanie m.in. historii starożytnego Egiptu czy cywilizacji minojskiej.


Anatomia mózgu

Pojedynczy gen zadecydował o rozwoju mózgu

29 kwietnia 2011, 12:19

Wielkość i kształt ludzkiej kory mózgowej są prawdopodobnie określane przez pojedynczy gen. Do takiego wniosku doszli naukowcy z uniwersytetów Yale, Cambridge, Harvard oraz Northwestern, którzy badali przypadki jednej tureckiej i dwóch pakistańskich rodzin.


Niskie dawki litu wydłużają życie

8 kwietnia 2016, 12:58

Niskie dawki litu przedłużają życie muszek owocowych.


Rzeki całego świata zanieczyszczone lekarstwami. Pobrano też próbki z Polski

14 czerwca 2022, 12:26

Od ponad 20 lat wiadomo, że lekarstwa, które zażywamy, w końcu trafiają do rzek. Tam mogą szkodzić ekosystemowi i przyczyniać się do wzrostu antybiotykooporności. Jednak dotychczas większość badań nad zanieczyszczeniami lekami było wykonywanych w Europie, Ameryce Północnej i Chinach.


Regenerująca nanołata na zniszczone serce

19 maja 2011, 10:49

Podczas zawału część komórek serca obumiera. Dotąd chirurdzy nie umieli tego naprawić, jednak specjaliści z Brown University oraz India Institute of Technology Kanpur opracowali specjalną nanołatę. Stworzyli rodzaj rusztowania, w którego skład wchodzą nanowłókna węglowe i polimer - poli(kwas mlekowy–co–kwas glikolowy). Podczas testów udowodniono, że nanołata regeneruje zarówno kardiomiocyty, jak i neurony, co oznacza, że obumarły rejon powraca znów do życia (Acta Biomaterialia).


Chodzenie i jeżdżenie na rowerze dobre dla zdrowia mimo zanieczyszczenia

6 maja 2016, 13:42

Badacze z Wielkiej Brytanii wykazali, że nawet w miastach z dużym zanieczyszczeniem korzyści zdrowotne związane z chodzeniem i jeżdżeniem na rowerze przewyższają negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza.


Szczepionka na chorobę Alzheimera

16 czerwca 2006, 12:07

Naukowcom udało się opracować eksperymentalną szczepionkę przeciwko chorobie Alzheimera. Jak donoszą w internetowym wydaniu Proceedings of the National Academy of Sciences, u myszy redukuje ona złogi amyloidowe o 15,5-38,5%, nie wywołując przy tym poważniejszych efektów ubocznych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk